Tag
10 september 2026

De plekken die de Faculteit der Rechtsgeleerdheid

bijzonder maken

Zoals je in Maastricht rechten studeert, doe je dat nergens anders. De Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Maastricht (UM) staat bekend om haar internationale karakter en bijzondere manier van onderwijs geven. Wandel mee door de gebouwen van de faculteit en ontdek het verhaal van deze speciale faculteit.

De Faculteit der Rechtsgeleerdheid (FdR) van de UM is een van de meest internationale rechtenfaculteiten van Europa. Het begon in 1982 met een handjevol studenten uit de regio. Vandaag de dag vind je er 3.500 studenten uit 44 landen!

Je kan er bijvoorbeeld Rechtsgeleerdheid en Fiscaal Recht studeren, maar ook aan Engelstalige programma’s met een internationale focus, zoals European Law School en Law & AI. In totaal zijn er 3 bacheloropleidingen en 26 masterprogramma’s.

Waar de meeste rechtenfaculteiten zich richten op het rechtssysteem van het eigen land, kiest de UM er bewust voor om het anders te doen. Studenten leren niet alleen hoe het Nederlandse recht werkt, maar vergelijken ook verschillende rechtsstelsels en bestuderen hoe Europees en internationaal recht de nationale wetgeving beïnvloeden.

Wat de faculteit daarnaast uniek maakt, is het Probleemgestuurd Onderwijs (PGO). Studenten werken in kleine groepen aan juridische vraagstukken die in het echt zouden kunnen voorkomen. Hierdoor werken de studenten veel samen en zijn ze goed voorbereid op de praktijk.

De monumentale hal in de het pand aan de Bouillonstraat 1-3.

De monumentale hal in de het pand aan de Bouillonstraat 1-3.

De monumentale hal in de het pand aan de Bouillonstraat 1-3.

De monumentale hal in de het pand aan de Bouillonstraat 1-3.

De monumentale hal in de het pand aan de Bouillonstraat 1-3.

Karl Dittrich was in 1984 een van de eerste medewerkers van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Maastricht. Hij was lid van het eerste faculteitsbestuur van de FdR en werd in 1986 gekozen als lid van het College van Bestuur. Van 1994 tot 2002 was hij voorzitter van het CvB.

Een blanco vel

Het verhaal van de FdR begint met Job Cohen, een naam die iedereen binnen de faculteit kent. In het begin van de jaren tachtig was Cohen medewerker bij het Bureau Onderzoek van Onderwijs bij de Universiteit Leiden. Hij kwam met het idee om een juridische opleiding naar Maastricht te brengen.

Cohen legde zijn plan voor aan de UM, die het idee omarmde. In 1982 startten 99 studenten aan de nieuwe opleiding Nederlands Recht. De lessen werden gegeven in het huidige gebouw van de School of Business and Economics aan de Tongersestraat, een oud jezuïetenklooster. De eerste stap naar een eigen rechtenfaculteit was gezet.

Karl Dittrich was een van de eerste medewerkers van de nieuwe opleiding. Hij studeerde politieke wetenschappen in Leiden en was daar een paar jaar eerder gepromoveerd. “Ik kwam in 1981 aan met een tas waar alleen een pen en een blocnote in zat”, zegt Dittrich. “We moesten alles zelf bedenken en opbouwen. Dat maakte het natuurlijk ontzettend leuk.”

Weg met tradities

Al na een paar maanden verhuisden de studenten en medewerkers naar een ander gebouw in de Maastrichtse binnenstad. De Nieuwenhof, een voormalig klooster aan de Zwingelput, werd het nieuwe onderkomen. Het pand is een oud begijnhof met een prachtige kapel erachter. Tegenwoordig vind je hier University College Maastricht, onderdeel van de Faculty of Science and Engineering.

Een paar jaar later werd de FdR officieel opgericht. In 1984 werd Cohen decaan van de negende rechtenfaculteit van Nederland, met een compleet nieuwe onderwijsmethode. PGO vormt tot op de dag van vandaag de basis van het onderwijs.

“Job Cohen en ik waren bij de Universiteit Leiden betrokken bij onderwijsvernieuwing”, vertelt Dittrich. “We wilden het allebei niet op de traditionele manier aanpakken. Cohen zette op papier hoe PGO binnen een rechtenopleiding zou kunnen werken. Op basis daarvan gingen we aan de slag.”

In het begin werden de lessen gegeven aan de Tongersestraat 53.

Daarna was de Nieuwenhof tijdelijk de locatie van de FdR.

Sinds eind jaren '90 is de FdR gehuisvest aan de Bouillonstraat 1-3 en Kapoenstraat 2.

Sinds eind jaren '90 is de FdR gehuisvest aan de Bouillonstraat 1-3 en Kapoenstraat 2.

Job Cohen was een van de oprichters van de FdR en werd in 1984 decaan van de faculteit.

Job Cohen was een van de oprichters van de FdR en werd in 1984 decaan van de faculteit.

Henk Verkoeijen kwam in 2004 in dienst bij de Universiteit Maastricht. Hij begon als huismeester en werd later gebouwenbeheerder van de panden van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. Verkoeijen is sinds 2026 met pensioen.

Statig gebouw met geschiedenis

De faculteit is sinds eind jaren negentig gehuisvest in twee karakteristieke gebouwen in het centrum van Maastricht, waaronder Oud Gouvernement. Eerder zat de provincie Limburg in dit pand aan de Boullionstraat. Het Oud Gouvernement is in 1935 gebouwd en inmiddels een beschermd rijksmonument.

Vlak nadat de FdR naar dit gebouw verhuisde, kwam Henk Verkoeijen in dienst als huismeester. Hij zou uiteindelijk nog 22 jaar blijven. “De ambiance sprak me meteen aan”, zegt Verkoeijen. “Het is een statig gebouw met veel geschiedenis, wat een bepaalde sfeer geeft. Daarnaast waren de mensen heel warm en toegankelijk – van de receptionistes tot de hoogleraren. Dat warme gevoel is me echt bijgebleven.”

Italiaanse inspiratie

De toren in het midden van het Oud Gouvernement is een echte eyecatcher. Het bouwwerk is hoog, smal en heeft een pagode-achtig zadeldak. Op de top – zo’n 47 meter boven de Boullionstraat – wappert de vlag van de Universiteit Maastricht. “Het is een aparte toren”, zegt Verkoeijen. “Hij valt enorm uit de toon bij andere hier in de buurt.”

Dat is niet zo gek als je bedenkt dat de architect zijn inspiratie uit Italië haalde. Het ontwerp lijkt op dat van de toren op het stadhuis van de Italiaanse stad Siena, het Palazzo Pubblico.

De toren is al in de verte zichtbaar als teken van een belangrijk overheidsgebouw, maar in het begin viel die niet in de smaak bij de Maastrichtenaren. Inwoners vonden hem zo lelijk dat ze hem tot twee keer toe hebben proberen te laten afbreken. Inmiddels is het een rijksmonument en hoort de toren bij het unieke stadsbeeld van Maastricht.

De toren van de FdR.

Italiaanse inspiratie

De toren toen.

En de toren nu.

De verhuizing van Vrouwe Justitia

Vrouwe Justitia waakt over de rechtenfaculteit. Hoog boven de centrale hal van het Oud Gouvernement hangt een levensgroot standbeeld van de Romeinse godin.

Vrouwe Justitia is hét symbool van de rechtspraak. En toch hoort ze hier eigenlijk niet thuis. Ze werd namelijk in 1926 gebeeldhouwd voor het Paleis van Justitie op de Minderbroedersberg, dat tegenwoordig het bestuursgebouw van de universiteit is.

Het beeld hing jarenlang boven de entree van het Paleis van Justitie. Maar toen de UM het gebouw in gebruik nam, moest Vrouwe Justitia verhuizen. Er zou een raam komen op de plek waar ze stond, dus werd ze verplaatst naar de rechtenfaculteit.

“Het standbeeld was dusdanig groot dat het niet door de deuren kon”, herinnert Verkoeijen zich. “Daarom hebben ze het beeld in drie delen gezaagd. Op de plaats waar ze nu hangt, is Vrouwe Justitia weer in elkaar gezet. Als je goed kijkt, kun je de zaagsneden nog zien.”

De verhuizing van Vrouwe Justitia

Huis Hustinx

Als je de parkeerplaats achter het Oud Gouvernement oversteekt, kom je uit bij de tweede locatie van de faculteit: Kapoenstraat 2.

“We groeiden uit ons jasje op de Boullionstraat”, vertelt Verkoeijen. “Omstreeks 2019 kregen we dus het aangrenzende gebouw aan de Kapoenstraat erbij. Het pand was al langer in gebruik door de universiteit, maar hoorde bij andere faculteiten.”

Kapoenstraat 2 staat ook wel bekend als Herenhuis Hustinx. Het herenhuis werd in 1882 gebouwd in opdracht van J. Hustinx, een Maastrichtse koffiebrander, maar delen van het gebouw bestaan al veel langer. Zo gaan de kelders waar het huis op gebouwd is helemaal terug naar de late middeleeuwen.

De UM voerde in 2008 een grote verbouwing uit, waarbij ze een binnenplaats aanlegde met een golvende glazen overkapping. De binnenplaats verbindt de Kapoenstraat 2 met de Lenculenstraat 14. Daar vind je onder andere de Observant, het onafhankelijke universiteitsblad van de UM.

Kapoenstraat 2.

De overkapte binnenplaats van Kapoenstraat 2.

De achterkant van Kapoenstraat 2.

De kelder van Lenculenstraat 26.

De kelder van Kapoenstraat 2.

Ramen met een verhaal

Terug naar het Oud Gouvernement, waar nog veel meer geschiedenis te bewonderen is. Een van de mooiste ruimtes van het gebouw is zonder twijfel de Statenzaal.

“Daar waren vroeger de openbare vergaderingen van de Gedeputeerde Staten, het dagelijkse bestuur van de provincie”, legt Verkoeijen uit. “Het houten plafond en de gebrandschilderde ramen zijn werkelijk magnifiek.”

De zes ramen zijn ontworpen door de Roermondse glazenier Joep Nicolas. Het glas-in-lood vertelt het verhaal van de culturele en staatkundige ontwikkeling van Limburg. Nicolas verwerkte in de ramen historische gebeurtenissen en ontwikkelingen die volgens hem bepalend zijn geweest.

“De opstelling van de zaal vind ik ook bijzonder”, vertelt Verkoeijen. “Vroeger zaten de gedeputeerden op de tribune en het publiek beneden. Tegenwoordig is het andersom. De studenten, oftewel het publiek, zitten boven en de professor staat juist beneden.”

Een gebrandschilderd raam van dichtbij gezien.

Ramen met een verhaal

De Statenzaal met de gebrandschilderde ramen.

De verloren gedenkplaat

Tijdens de grote verbouwing van het pand in 2008 werd ook de Statenzaal gerenoveerd. Hiervoor moest de oude tribune worden afgebroken. Wat er toen tevoorschijn kwam, had Verkoeijen niet kunnen voorspellen.

“We vonden een grote stenen gedenkplaat van Koningin Wilhelmina”, vertelt de oud-huismeester. “Die is opgehangen toen het provinciehuis gebouwd is. Oorspronkelijk hing die buiten de Statenzaal tegen de muur, maar hij was al tientallen jaren spoorloos.”

Waarschijnlijk werd de gedenksteen uit voorzorg verstopt tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de jaren daarna wisselde het gebouw een paar keer van eigenaar. “Niemand wist meer dat de steen onder de tribune lag. Op die manier zijn we door de jaren heen helaas allerlei historische objecten verloren, waarvan we niet alles hebben teruggevonden.”

Tegenwoordig hangt de steen terug waar hij hoort, zodat studenten en medewerkers hem weer kunnen bewonderen.

De gedenksteen werd ontdekt tijdens de renovatie van de Statenzaal.

De verloren gedenkplaat

Tegenwoordig hangt de gedenksteen weer op zijn plaats.

Koninklijk kunstwerk

Vroeger werd een deel van het gebouw aan de Boullionstraat gebruikt als ambtswoning. Aan de linkerkant van de toren woonde de gouverneur en ook de koninklijke familie verbleef er weleens.

Om die reden vind je er schitterende ruimtes die vroeger gebruikt werden voor ontvangsten of feestelijkheden. Een van Verkoeijens favorieten is de Salon.

Verkoeijen: “Als er belangrijke dingen te doen waren, zoals een feest van de gouverneur of een bezoek van de koningin, was de ontvangst in de salon. Het schitterende houten plafond valt meteen op. Het is een kunstwerk en past helemaal bij de tijd waarin het gemaakt is. Tegenwoordig is de Salon omgetoverd tot koffieruimte.”

Tegenwoordig dient de Salon als koffieruimte.

Van feestzaal naar rechtbank

Na de ontvangst werden gasten vroeger naar de Feestzaal gebracht. Tegenwoordig gebruiken studenten de indrukwekkende zaal als oefenrechtbank.

Waar in de Salon vooral het plafond de aandacht trekt, is in de Feestzaal de vloer dé blikvanger. Verkoeijen: “Het is een mozaïek van Frans eikenhout. De UM heeft de vloer gerestaureerd tijdens de grote verbouwing. Geen eenvoudige klus, want hoewel de mozaïekdelen op het eerste gezicht even groot lijken, zijn ze allemaal nét even anders.”

Hoog boven in de ruimte is de voormalige orkestbak nog altijd te zien. Die bevindt zich op een soort vide tussen de Salon en de Feestzaal. “Daar speelde het orkest als een levende jukebox”, vertelt Verkoeijen. “Het is een piepklein zaaltje met een laag plafond, dus het was vast geen groot orkest.”

De Feestzaal dient tegenwoordig als oefenrechtbank.

Van feestzaal naar rechtbank

This is a caption

This is a caption

This is a caption

This is a caption

Geheime binnentuin

Achter het gebouw schuilt nog een andere blikvanger: de binnentuin van de faculteit. Vanaf de voorkant van het gebouw zie je er niets van, maar rechtenstudenten weten de tuin maar al te goed te vinden. Tijdens de lunch, en zeker op zonnige dagen, zit de charmante hotspot vol studenten.

Verkoeijen, die ooit een hoveniersbedrijf had, kan hier zijn hart ophalen. “De boompartijen zijn uniek voor binnentuinen in Maastricht”, vertelt hij. “Er staat bijvoorbeeld een Japanse notenboom die er misschien al negentig jaar groeit. Maar ook prachtige, oude lindes, kastanjebomen en catalpa’s.”

Om de hoek van de binnentuin ligt nog een verborgen schat: een kleinere tuin die in 2026 volledig is opgeknapt. Het is een besloten plek, met veel bloemen en zelfs voorzien van een moestuin voor medewerkers. Ter gelegenheid van het 45-jarig jubileum van de FdR is hier een tijdcapsule begraven.

Ter gelegenheid van het 45-jarig jubileum van de FdR is een tijdscapsule begraven in de tuin.

De FdR begon ooit met de ambitie om het anders te doen. Terwijl studenten vandaag de dag studeren in monumentale gebouwen vol geschiedenis, wilden de grondleggers juist breken met tradities.

Dat is gelukt. De FdR is uitgegroeid tot een rechtenfaculteit met een duidelijk eigen gezicht. In heel Europa staat de faculteit bekend om haar internationale focus en kleinschalige, praktijkgerichte onderwijs. Deze unieke combinatie stoomt de studenten klaar als juristen van de toekomst.


Text: Caya Forman
Fotografie: 
PJoris Hilterman, Laura Knipsael, beeldmateriaal FdR