In 50 jaar Universiteit Maastricht is zowel het onderwijs als de universiteit enorm veranderd. Er kwamen studies en gebouwen bij, en curricula veranderden met de tijd mee. Opleidingen die jaren geleden nog in de kinderschoenen stonden, zijn inmiddels volwassen geworden. Hetzelfde geldt voor de eerste lichting studenten die deze studies volgde. Om die veranderingen zichtbaar te maken, spreken we voor elke faculteit een alumnus uit de eerste lichting studenten én een student van nu. Dit keer delen student Bella Geraerds en alumna Anique de Bruin hun ervaringen met de studie Psychologie aan de Faculty of Psychology and Neuroscience.
Prof. Anique de Bruin is wetenschappelijk directeur van de School of Health Professions Education (SHE) binnen de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences aan de Universiteit Maastricht. Daarnaast is ze hoogleraar Zelfregulatie in het Hoger Onderwijs bij SHE en bij de vakgroep Onderwijsontwikkeling en Onderwijsonderzoek. Ze volgde van 1995 tot en met 1999 de studie psychologie aan de UM. Na haar studie heeft ze acht jaar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam gewerkt, waar ze ook promoveerde op het onderwerp expertiseontwikkeling. Tegelijkertijd droeg ze als universitair docent bij aan de ontwikkeling van de nieuw gestarte psychologie-opleiding aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
“Toen ik een half jaar in Madrid studeerde en weer moest stampen voor tentamens, ging ik nog meer waarderen wat we in Maastricht hadden”, benadrukt Anique de Bruin. Zij behoorde van 1995 tot en met 1999 tot de eerste lichting psychologiestudenten aan de Faculty of Psychology and Neuroscience van de UM. “Ik was kleine groepen en probleemgestuurd onderwijs gewend met veel interactie.” Ruim 25 jaar later kijkt ze met veel plezier terug op haar studietijd. De vrienden uit haar studietijd ziet ze nog ieder jaar en ze is ook nog elke dag bij de UM te vinden. Hoe zit dat?
Eigenlijk had De Bruin zich ingeschreven voor Psychologie in Nijmegen. Maar toen ze van het probleemgestuurd onderwijs in Maastricht hoorde, besloot ze toch in haar geboorteplaats Maastricht te studeren. “In Maastricht las je niet alleen maar samenvattingen om daar een tentamen over te maken. We discussieerden veel en werkten in kleine groepjes.”
Behoren tot de eerste lichting psychologiestudenten had zo zijn voordelen, vindt De Bruin. “De docenten waren extreem enthousiast en gingen er volledig voor. Ze waren zichtbaar heel betrokken bij onderwijsgroepen, colleges en het lesmateriaal.”
De Bruin kon de meeste vakken wel waarderen, maar sommige vakken sprongen eruit. “In het tweede jaar hadden we een vak over cognitiewetenschappen. Die vond ik mateloos interessant. Daarna volgde een minstens zo interessant vak over bewustzijn. Bestaat de vrije wil? In hoeverre ben je je eigenlijk bewust van je gedrag?”
Met biologische psychologie kon De Bruin minder goed uit de voeten. “Hersengebieden uit het hoofd leren was minder mijn ding. Cognitieve neurowetenschappen, zoals dat nu wordt aangeboden, had ik waarschijnlijk interessanter gevonden.”
Eerst zag het De Bruin een leven voor zich als therapeut, mede geïnspireerd door haar vader, die ook als psychotherapeut werkte. Maar tijdens een blok over klinische psychologie merkte ze al snel dat dit niet haar pad was. “Het leek me pittig om de ene na de andere cliënt te zien en er komt ook veel herhaling bij het werk kijken. Dat zag ik niet zitten.” Onderzoek doen sprak haar wél aan.
Psychologen konden in de tijd dat De Bruin afstudeerde goed een baan vinden; er waren maar weinig jonge psychologen in Maastricht en omgeving. De Bruin bemachtigde al vóór haar scriptie een PhD-plek op het gebied van onderwijspsychologie. “Mijn PhD-onderzoek ging over expertiseontwikkeling: hoe worden mensen ergens heel goed in? Dat onderzocht ik bij schakers uit het Jong Oranje-team én bij schakers die uit de selectie waren uitgevallen.”
Haar studietijd mag dan ruim 25 jaar achter haar liggen, De Bruin spreekt haar studiegenoten nog steeds minimaal één keer per jaar. “Elk eerste weekend van oktober gaan we met zo’n 12 studenten een weekend weg. Vijf van hen werken, net als ik, op de UM.”
Ook De Bruin zelf is op de UM ‘blijven plakken’ nadat ze eerder acht jaar in Rotterdam heeft gewerkt aan de opstart van een nieuwe psychologie-opleiding. “Nu werk ik aan de UM als wetenschappelijk directeur en onderzoeker. Ik begeleid promovendi bij onderzoeksprojecten, doe zelf onderzoek naar zelfregulatievaardigheden in het hoger onderwijs en heb daarnaast een managementfunctie binnen de faculteit. In deze baan heb ik – op mijn vertrouwde universiteit – een uitdagende rol gevonden die veel voldoening geeft.”
Eerstejaarsstudente Psychologie Bella Geraerds was door het dolle heen toen ze, na een eerdere uitloting, later tóch ingeloot werd voor de studie. Hoewel ze een vak over de hersenen als een ‘computer’ minder interessant vond, kan ze verder elk vak wel waarderen. De lessen over improvisatie zijn haar grote favoriet, maar ook aan haar eigen onderzoeksproject rondom depressies bij adolescenten werkte ze met veel toewijding. Haar grote toekomstdroom? Werken met criminelen.
Het spreekt Geraerds vooral aan dat de studie erg divers is. “In het begin van de studie namen we uitgebreid de tijd om alle aspecten van psychologie te ontdekken.” Ook heel interessant vindt Geraerds de improvisatielessen. “Als je psychologie gaat studeren, verwacht je niet dat je die lessen krijgt. Maar het is erg leerzaam, zorgt voor een betere groepsband en helpt om beter feedback te geven. Al vond ik het natuurlijk in het begin ook spannend; je moet tijdens deze lessen flink uit je comfortzone stappen.”
Sinds dit jaar geeft Geraerds zelf improvisatielessen bij de studie. “Studenten uit het tweede jaar kunnen studenttutor worden en mogen dan de lessen begeleiden. Ik heb daar ook een interessante training voor gevolgd. Het is mooi om te zien hoe de studenten steeds meer opbloeien.”
Geraerds noemt het probleemgestuurde onderwijs “voor haar gemaakt”. “Ik vind studeren best lastig als je alleen colleges hebt en daarna voor een tentamen in één keer heel veel moet leren. Bij het probleemgestuurde onderwijs brainstormen we eerst, volg je daarna een college, lezen we de stof thuis en bespreken we de stof vervolgens met studiegenoten. Daardoor heb ik al vier keer de stof bestudeerd zonder dat ik me daar bewust van ben. Dat scheelt veel studeren in de tentamenweek.”
Verder werkt de studie met programmatic assessments: je wordt gedurende het jaar beoordeeld op je groei en inzet. Je beoordeling hangt dus niet alleen van de tentamens af. “Dat vind ik fijn; het bespaart mij veel stress.”
De meest bijzondere studie-ervaring was voor Geraerds een onderzoeksproject waar ze vorig jaar aan werkte. Dat ging over misdiagnoses onder adolescenten die het label ‘depressie’ krijgen. “Bij jongeren denken we vaak dat somberheid gewoon aan de puberteit ligt of zien we het aan voor een winterdip of een angststoornis. Daardoor wordt een depressie regelmatig niet herkend, waardoor jongeren niet de juiste hulp krijgen.”
Geraerds kreeg zelfs de kans om samen met een studiegenoot hun bevindingen over dit onderwerp te presenteren aan alumni. “Het mooiste vond ik dat we ook een flyer mochten maken voor ouders van jongeren met een depressie. Jongeren moeten zich ook thuis gesteund en geliefd voelen om met de tools uit therapie aan de slag te gaan. Onze flyer geeft ouders daar handvatten bij.”
Na de studie hoopt Geraerds te werken met criminelen of mensen met een verslaving. “Ik zou graag de master Forensische Psychologie volgen. Het interesseert me mateloos waarom mensen misdaden plegen of verslaafd zijn. Juist deze groepen hebben het hard nodig om geholpen te worden. De master heeft helaas slechts een paar plekken, dus ik kan alleen maar duimen dat ik erdoorheen kom.”
Tekst: Romy Veul
Fotografie: Philip Driessen, Erik Cronberg en Christina Couchena
