“Inmiddels besef ik hoe bijzonder het was waaraan ik in die tijd meewerkte”, zegt Bep Weijenberg-Habets. Op het Onze Lieve Vrouweplein, waar we haar spreken, zijn de terrastafels nog leeg in afwachting van de lunchdrukte. De ochtendzon schijnt op de gevel van nummer 29, een statig hoekhuis. “In dát pand zijn we in juli 1970 gestart”, vertelt ze. “Ik was twintig jaar oud en kwam net uit de schoolbanken.”

Weijenberg-Habets had in het begin geen idee wie Sjeng Tans en Ben Niessen waren of wat ze gingen doen. “Maar voordat ik het wist, was ik aangenomen als secretaresse voor de voorzitter en secretaris van de Commissie Voorbereiding Medische Faculteit Maastricht.”

Nieuw leven

‍De aanleiding voor die commissie was het plan van de overheid om een nieuwe medische faculteit op te richten in Nederland. Tans, een Maastrichtse politicus, en Niessen, een bestuursambtenaar, zetten alles op alles om de faculteit naar Maastricht te halen.

“Het was héél belangrijk dat de universiteit hier kwam”, vertelt Weijenberg-Habets. “Er was hier geen enkele universitaire opleiding. Limburg was een achtergesteld gebied en een blinde vlek voor de rest van Nederland. Tegelijkertijd stonden de mijnsluitingen voor de deur, waardoor zo’n 40.000 mensen binnenkort zonder baan zaten. De universiteit was hard nodig om de regio nieuw leven in te blazen.”

Maar de commissies die voor de overheid bepaalden waar de nieuwe faculteit zou komen, hielden daar geen rekening mee. “Die keken gewoon naar de beste plek voor de nieuwe faculteit”, zegt Weijenberg-Habets. “Maastricht stond niet op de eerste plaats.” Aan Tans en Niessen om ervoor te zorgen dat hun droom voor de stad toch werkelijkheid werd.

‍

Botsende persoonlijkheden

‍Een paar weken later verhuisde het team al naar een pand in de Havenstraat, pal tegenover de redactie en drukkerij van De Limburger. Aan het gebouw hangt nog altijd een grote gevelsteen met het opschrift ‘De Nieuwe Limburger’, zoals de regiokrant toen heette.

“Iedere dag werden hier grote rollen papier afgeleverd voor de drukkerij”, herinnert Weijenberg-Habets zich. “Dat de krant letterlijk aan de overkant zat, was natuurlijk erg handig. Tans werd er regelmatig geïnterviewd over de voortgang van de plannen. Hij was een echte politicus: uitgesproken en bereid om risico’s te nemen. Niessen was bedachtzamer en voorzichtiger. Dat was een groot verschil, waardoor het vaak botste.”

Dat de twee zo van elkaar verschilden, bleek uiteindelijk geen nadeel. Integendeel: samen kregen ze het voor elkaar. In 1975 werd de Rijksuniversiteit Limburg officieel opgericht als voorloper van de huidige UM.

“Inmiddels hadden we zo’n honderd medewerkers en waren we opnieuw verhuisd: naar de Tongersestraat”, herinnert ze zich. “Een jaar later, in 1976, hadden we al driehonderd personeelsleden.”

Cum laude geslaagd

“De UM mag ontzettend trots zijn op wat hier in slechts vijftig jaar is neergezet”, vindt ze. Ook voor haar persoonlijk heeft de universiteit veel betekend. Jaren nadat ze er als secretaresse was gestopt, keerde ze terug. Alleen deze keer als student aan de rechtenfaculteit. Na haar afstuderen werkte ze voor een gemeente en werd ze uiteindelijk locosecretaris.

“Zonder een rechtenopleiding in Maastricht had ik nooit opnieuw kunnen studeren”, zegt ze. “Toen ik met de opleiding begon, was ik 34 en had ik twee jonge kinderen. Kinderopvang was er niet en digitaal onderwijs bestond ook nog niet.”

Door de opzet van de UM’s PGO hoefde ze maar twee keer per week naar de universiteit te komen. Dat kon tijdens de schooltijden van haar kinderen. “Als ik buiten de regio had moeten reizen, was het me nooit gelukt om de opleiding af te ronden. Uiteindelijk ben ik zelfs cum laude geslaagd. Daar ben ik nog altijd dankbaar voor.”

‍

Tekst: Caya Forman
Fotografie: Joris Hilterman