Hoe je patiënten het beste behandelt, leer je niet alleen uit boeken. In het Skillslab van de Universiteit Maastricht oefenen studenten geneeskunde daarom klinische vaardigheden. Van reanimeren op straat tot de juiste vragen stellen op het spreekuur.
Het Skillslab bestaat dit jaar, net als de UM zelf, vijftig jaar. Redenen genoeg om deze bijzondere afdeling in de schijnwerpers te zetten. In het Skillslab leren studenten geneeskunde hun kennis toepassen in de praktijk. Zo oefenen ze bijvoorbeeld lichamelijk onderzoek. Door te voelen, te luisteren en te observeren ontdekken ze of iemand gezond is, of dat er sprake is van een onderliggende ziekte.
Maar het draait niet alleen om klinische vaardigheden. De studenten leren ook goede gesprekken voeren met patiënten en helder communiceren. Ze leren logisch nadenken over klachten en hoe ze hun bevindingen duidelijk opschrijven voor collega’s. Zo worden ze voorbereid op hun rol van arts van de toekomst.
Hanneke Vermeulen is arts-docent vaardigheidsonderwijs bij het Skillslab en lid van het managementteam. “Het oefenen van klinische vaardigheden is vanaf het begin van de studie ingebed in het curriculum”, vertelt ze. “Dat maakt de UM uniek. De meeste docenten van het Skillslab zijn arts en oefenen zelf ook nog steeds regelmatig. Voordat ik een training geef in wonden hechten, ga ik in de pauze nog even met hechtdraad aan de slag, zodat ik de studenten zo goed mogelijk kan begeleiden.”
Door veel te oefenen, krijgen studenten de vaardigheden onder de knie. Ze leren goed te handelen, ook in onverwachte situaties. Wat doe je bijvoorbeeld als iemand op straat in elkaar zakt? Dat leren ze al in de eerste tien weken van hun opleiding.
“De studenten beginnen met een reanimatietraining”, vertelt Vermeulen. “Daarnaast leren ze hoe ze het hart en de longen onderzoeken. Dat sluit aan bij de thema’s van de periode en andere leeractiviteiten, zoals een anatomiepracticum, die ze op dat moment in hun studie krijgen.”
Studenten oefenen op kunststof modellen én met elkaar. Dat laatste helpt ze om te ervaren hoe het voor een patiënt is om lichamelijk onderzoek te ondergaan.
Daardoor leren ze elkaar ook goed feedback geven. “Wanneer ze samen consultvoering oefenen, geven de studenten die ‘patiënt’ spelen na elk consult feedback”, legt Vermeulen uit. “Ze vertellen hoe hun mede-student overkwam.”
Daarna kijken de studenten die het consult voerden een opname van zichzelf terug. Ze reflecteren wat goed is gegaan en wat anders kan. Vermeulen: “De studenten bespreken dit in groepjes, onder begeleiding van een docent, waarbij ook algemene thema’s aan bod komen, zoals hoe je aan het begin van een consult goed contact maakt met de patiënt.”
De trainingen ontwikkelen zich continu. Docenten, elk met hun eigen expertise, vernieuwen de onderwijsmaterialen en spelen in op veranderingen in de zorg. “Neem bijvoorbeeld beeldbellen”, zegt Vermeulen. “Hoe voer je een goed digitaal consult? Mensen zijn tegenwoordig ook beter geïnformeerd. Ze hebben vaak al online informatie gevonden en weten welke behandelingen mogelijk zijn. Daardoor wordt samen met de patiënt beslissen nog belangrijker.”
Het Skillslab is een inspirerende plek. Niet alleen voor de studenten, maar ook voor de docenten. “Het is een cadeautje om hier te werken”, zegt Vermeulen glunderend. “We werken met jonge mensen die heel graag willen leren. Ze hebben nog geen ervaring en na een paar tips zie je meteen enorme vooruitgang. Ik ga daardoor altijd met een tevreden gevoel naar huis."
Iedere docent begeleidt als skillscoach drie jaar lang dezelfde groep bachelorstudenten. “Het is leuk om hun groei van dichtbij mee te maken. Als we ze terugzien tijdens hun master, zijn het ineens echte dokters.”
Tekst: Caya Forman | fotografie: Paul van der Veer
