Silvia begon in 1984 aan de opleiding Gezondheidswetenschappen als student van de eerste lichting van (destijds) Geestelijke Gezondheidskunde. Mariëtte volgde tien jaar later in de richting Beleid en Beheer. Mariëtte: “Wat ik toen al snel merkte, en nu gelukkig nog steeds, is hoeveel inbreng je als student kon hebben. Ik was destijds het enige studentenlid van het opleidingsbestuur gezondheidswetenschappen. Sindsdien ligt mijn hart bij het onderwijsbeleid en ben ik binnen de faculteit gegroeid van ambtelijk secretaris van het Faculteitsbestuur tot directeur van het Onderwijsinstituut.”

Silvia kan knikkend toevoegen als het gaat om kansen voor studenten: “Wij misten destijds een kind-en jeugdblok tijdens onze opleiding. In plaats van dat zomaar te aanvaarden, kregen we de kans om dat blok zelf uit te werken. Daar heb ik enorm veel van geleerd. Deze vaardigheden kwamen van pas in verschillende functies waarin ikheb gewerkt binnen en buiten Universiteit Maastricht. Nu ben ik trots directeur van het Care and Public Health Research Institute (CAPHRI) en werk ik een klein deel voor het TRIMBOS-instituut.”

Hoe zou je het verschil omschrijven tussen onze faculteit en gezondheidsfaculteiten van andere universiteiten?

Silvia: “Zelfs toen de universiteit in 1976 startte met Geneeskunde keken onze bouwmeesters verder dan enkel het curatieve van gezondheidszorg. Denk aan vakken als medische sociologie, gezondheidsfilosofie, gezondheidsrecht en gezondheidseconomie. Toen waren we al bezig met het brede aspect van gezondheidswetenschappen. Wist je dat een van de eerste hoogleraren gezondheidseconomie van Nederland werd aangesteld in Maastricht? Die brede en innovatieve aanpak zie je nog steeds in onze onderzoeksinstituten die verschillende invalshoeken van gezondheid bestuderen en natuurlijk ook in onze opleidingen.”

Mariëtte: “Klopt, net zoals het onderzoek multidisciplinair is ingericht, is ons onderwijs dat ook. Verschillende disciplines worden geïntegreerd en contextueel aangeboden aan studenten. Als we praten over bouwmeesters, moeten we het ook hebben over Probleemgestuurd Onderwijs. Dat is al vijftig jaar verweven in ons DNA. Zelfs als we daarvan zouden willen afwijken, wat niet het geval is, zou het niet lukken. Onze hele gebouwarchitectuur is ontworpen om kleinschalig onderwijs te faciliteren.”

Samen met de faculteit zijn jullie ook gegroeid. Waar kijk je vooral met trots naar terug?

Mariëtte: “Onze faculteit blijft studenten betrekken bij de ontwikkeling en organisatie van het onderwijs, net zoals in onze studententijd. Dat gaat niet vanzelf en ik ben trots dat dit blijft lukken. Daarnaast heb ik ruime ervaring opgedaan in OBP-functies die ik over de jaren heb vervuld, maar ik ben geen hoogleraar en ook niet gepromoveerd. Op persoonlijk vlak ben ik wel trots dat die loopbaan me heeft gebracht waar ik nu ben. Ik denk niet dat dat dertig jaar geleden in de academische structuur zoals die toen was, zou hebben gekund.”

Silvia: “Vanaf de start hebben we ook gewerkt volgens evidence-based principes in onderwijs, onderzoek en zorg. Die samenwerking tussen onderzoek en onderwijs zie je niet overal in dezelfde mate terug. De onderwijsrol die onze onderzoekers hebben, is inspirerend voor de studenten want ze hebben te maken met gepassioneerde, deskundige mensen. En de meeste onderzoekers vinden het hartstikke interessant om over hun eigen onderzoek te praten. Als je bevlogen mensen ziet als student, helpt dat om daar enthousiast van te worden. Natuurlijk ben ik super trots op CAPHRI, niet alleen omdat ik directeur ben, maar omdat we uitstekend onderzoek leveren met een grote impact op de maatschappij.”

Over maatschappelijke impact gesproken. Wat betekent de slogan “Samen vooruit in gezondheid” voor jullie?

Silvia: “Gezondheidsonderzoek met impact betekent dat je vanaf het begin de burgers erbij betrekt. Je bereikt namelijk makkelijk hoogopgeleide mensen die in de gezondheidszorg werken. Het is echter van belang dat je er bent voor de burgers die buiten het kennisveld staan, in de stad, in Limburg, in Nederland en internationaal. En ik denk dat veel medewerkers onderzoek en onderwijs zo inrichten om die mensen te bereiken. Vooruitgang betekent niet enkel de high-tech oplossingen ontwikkelen, maar onze kennis over gezondheid naar buiten brengen. Hoewel dit misschien eenvoudig klinkt, is het zeer innovatief voor de zorg wanneer mensen de vaardigheden ontwikkelen om regie te nemen over hun eigen gezondheid. Kennis mag nooit een exclusief goed zijn.”

Mariëtte: “De ambitie die Silvia beschrijft, proberen we ook te integreren in het onderwijs. Dat is geen makkelijke opdracht, want het is geen sinecure om voor grote aantallen studenten geschikte, externe projecten te vinden. Maar we gaan de uitdaging niet uit de weg, experimenteren waar mogelijk en houden onze blik open naar buiten. Jaarlijks studeren er circa 850 bachelorstudenten en 1000 masterstudenten af en zij leveren een grote bijdrage aan de ontwikkeling van de gezondheid en gezondheidszorg in Nederland en daarbuiten.”

‍We blikken terug op de laatste 50 jaar, maar kijken natuurlijk ook naar de toekomst. Hoe zien de volgende 5 decennia voor jullie eruit?

Mariëtte: Voor mij betekent dit dat we blijven inzetten op het vernieuwende karakter van ons onderwijs. Dat doen we door onze kwaliteitscyclus goed te volgen en te blijven vernieuwen. Daarnaast proberen we waar mogelijk autonomie bij de programma's te leggen zodat zij kunnen kijken wat het best past bij hun docenten en studenten. Op die manier blijven we ontwikkelen waarbij er ruime aandacht is voor andere competenties dan kennis alleen.”

Silvia: “Vernieuwing is vaak niet zwart-wit, het kan ook bestaan uit kleine verschuivingen. Dat laatste zit ook in het innovatieve karakter van onze universiteit. Het is belangrijk om altijd kritisch te blijven reflecteren op wat anders en beter kan en hierin actief initiatief te nemen. Dat is inherent aan werken voor een universiteit. Die fundamenten van kritische professionele zelfreflectie van vijftig jaar geleden bestaan nu ook nog en zullen er hopelijk ook blijven voor de toekomst.”

Hebben jullie nog enkele tips voor collega’s die ook een lange carrière binnen onze faculteit nastreven?

Silvia: “Binnen CAPHRI hebben we altijd aandacht voor team science. Integraal onderzoek doe je met een team en dan heb je alle vaardigheden goed nodig. Nieuwsgierig blijven naar de mensen die hier werken en luisteren naar hun inzichten is enorm waardevol.”

Mariëtte: “Iedereen gaat natuurlijk zijn eigen weg, maar als je voor de faculteit werkt, werk je voor een groter geheel met een gezamenlijk doel. Universiteit Maastricht biedt veel kansen en door samenwerking, eerlijkheid en hard werken kan je hier een mooie carrière opbouwen.”

Tekst: Ruben Beeckman